على ربانى گلپايگانى

209

درآمدى به شيعه شناسى ( فارسى )

روايت شده است نوعى اختلال و ناسازگارى ديده مىشود كه حجّيت و اعتبار آنها را مشكوك مىسازد . اين ناسازگارىها عبارتند از : 1 . نمازى كه پيامبر در آن سهو كرده است ، در برخى از روايات نماز ظهر ، و در برخى نماز عصر ، و در برخى هر دو ميان ظهر و عصر معرفى شده است . 2 . در برخى از روايات سهو در زيادى يك ركعت ، و در برخى ، سهو در نقصان يك ركعت ، و در بيشتر آنها سهو در نقصان دو ركعت ذكر شده است . 3 . در اين روايات آمده است كه وقتى ذواليدين سهو پيامبر را به او يادآورى كرد ، پيامبر با سخن وى به سهو خود پىنبرد ، بلكه از سايرين هم پرسيد ، آنان سخن ذواليدين را تصديق كردند و در نتيجه پيامبر به سهو خود يقين كرد . اين مطلب مستلزم آن است كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نه تنها در نماز دچار سهو شده است ، نسبت به سهو خود نيز دچار ترديد بوده است ، چنين صفت و حالتى به هيچ وجه با مقام نبوت و پيامبرى سازگارى ندارد . 4 . در اين روايات نسبت به زمان يادآورى سهو پيامبر نيز اختلاف است در برخى بلافاصله پس از نماز ، و در برخى پس از بلند شدن از جاى خويش و تكيه زدن به ستونى در مسجد ، و در برخى پس از داخل شدن در حجره‌ى خود . بديهى است با اين‌كه واقعه يك بار بيش رخ نداده است ، اين‌گونه تعارض‌ها قابل توجه نيست . 5 . در برخى از اين روايات آمده است كه پس از آن‌كه ذواليدين سهو پيامبر را به او يادآور شد ، پيامبر خشمگين گرديد . بديهى است غضب و خشم در چنين مقامى با صاحب خلق عظيم بودن پيامبر صلّى اللّه عليه و آله سازگارى ندارد . « 1 »

--> ( 1 ) . ر . ك : الالهيات على هدى الكتاب و السنّة و العقل : 2 / 194 - 196 .